FotografieMarleen Dalhuijsen Fotografie

WOW, Commissaris van de Koning…

…maar wat doe je dan?

Sinds januari 2019 is er een nieuwe Commissaris van de Koning geïnstalleerd in Noord-Holland. Arthur van Dijk is de nieuwe vaste bewoner van Paviljoen Welgelegen en de opvolger van Johan Remkes. Hem wacht een boeiende taak.

LEVEN! Magazine Haarlem

Nieuw élan

Bij onze introductie is het meteen duidelijk dat de nieuwe Commissaris van de Koning een frisse wind laat waaien door Paviljoen Welgelegen. Hij stelt voor om voor de fotoshoot van de trap­leuning af te glijden, ‘dat is weer eens wat anders’. Uiteraard wordt die foto niet geschoten, maar het opperen van het idee en zijn been dat daarbij lenig over de reling wordt geslingerd maakt alleen al voldoende duidelijk, Arthur is een man die met zijn tijd meegaat en een rol vervult die hem op het lijf is geschreven. Hij gaat nog vele harten winnen.

De functie van Commissaris van de Koning lijkt nogal abstract. Regelmatig krijgt Arthur te horen dat het ‘wel mooi moet zijn, zo’n functie’. Niet zelden gevolgd door de vraag ‘Maar wat doe je dan eigenlijk?’ Arthur weet het eenvoudig uit te leggen: ‘In feite kun je de provincie zien als een grote puzzel van verschillende gemeentes en iedere gemeente heeft zo haar eigen besognes. Maar er zijn onderwerpen of vraag­stukken die te groot zijn voor een gemeente of die verschillende gemeentes tegelijk aangaan. Daar komt de provincie om de hoek kijken met een coördinerende, adviserende of sturende taak, waarbij we de laatste tijd duidelijk een verschuiving zien van een directief naar een kader­stellend bestuur. Zaken als crimina­liteit, natuur, infra­structuur of de hele energie­­transitie zijn gemeente­overschrijdende thema’s en verdienen een andere regie. Als het dan om lokale aspecten gaat kunnen we meedoen, als het regionale problema­tieken betreft moeten we meedoen’. Het is meteen duidelijk waarom het zo belangrijk is om te stemmen tijdens de verkiezingen van de Provinciale Staten. Na de Gemeente­raad staan Provinciale Staten het dichtst bij je voor de deur.

LEVEN! Magazine Haarlem

De vele petten van een commissaris

Een andere reden waarom de rol van Commissaris van de Koning wat lastig lijkt uit te leggen, heeft te maken met het feit dat het niet om één rol gaat. De Commissaris van de Koning is enerzijds de vertegen­woordiger van de regering in de provincie en anderzijds voorzitter van Provinciale Staten en voorzitter en deelnemer van Gedeputeerde Staten. Een hele trits aan provinciale taken en rijks­taken vloeien daaruit voort. Je moet vele petten kunnen dragen en verschillende gezichten tonen om ten minste zes jaar lang het overzicht te houden en alle verschillende belangen in goede banen te leiden. Arthur wekt geen moment de indruk te choken onder zoveel taken en rollen. Sterker nog, hij geeft direct aan zichzelf nog een nieuwe taak te hebben toegedicht: ‘Vanuit mijn ronde stijlkamer maak ik contact met de hele provincie. In feite is die kamer zo groot als de hele provincie, waarbij ik het liefst de ramen open zet om alles en iedereen binnen te laten komen. Daarom heb ik naast werk­bezoeken, waarbij ik naar buiten ga, ook luister­bezoeken toegevoegd. Daar haal ik de buiten­wereld naar binnen, om zo veel mogelijk feeling te houden met wat er echt leeft. Wat dat betreft sta ik altijd open voor inhoudelijke discussies of bijvoorbeeld ronde­tafel­­gesprekken met top­ondernemers om moeilijke dilemma’s met elkaar te door­gronden. Wij hebben lang niet alle wijsheid in pacht, maar wel binnen handbereik. Wat dat betreft propageer ik een modernere manier van besturen, waarbij de afstand tussen beleids­makers en de inwoners en ondernemers van de provincie zo klein mogelijk wordt gemaakt. Ik zie daar ook echt de voordelen van het gebruik van sociale media, het maakt alles transparanter. Tegelijkertijd brengt de functie ook traditionele aspecten met zich mee en die moeten ook in ere worden gehouden. Het wordt een leerzame tocht in een boeiende tijd’.

Er hangt verandering in de lucht

De wereld is in verandering en die veranderingen gaan niet alleen steeds sneller, ze volgen elkaar ook steeds sneller op. Door de open manier van communiceren en transparante manier van besturen, hoopt Arthur zijn kwaliteiten te laten zien, zijn meerwaarde als commissaris te bewijzen en als boegbeeld voor de provincie op te kunnen treden. Het is zijn manier om een vinger aan de pols te houden en te kunnen anticiperen op al die veranderingen. Arthur geeft aan nog veel werk te moeten verzetten: ‘Een belangrijk aspect bij het goed uitvoeren van mijn taken is respect en dat moet je eerst verdienen. Als ik iets toezeg moet ik het ook doen, dan komt het debat vanzelf los. Er zijn momenteel zoveel grote thema’s aan de orde, zoals het vluchtelingen­beleid, veiligheid, energie­transitie, bereikbaar­heid, noem maar op. Omdat de veranderingen zo snel gaan is er soms te weinig tijd om alle beslissingen goed uit te laten kristalliseren, we worden dan ingehaald door de realiteit. Om dat voor te zijn moeten we gebruik maken van alle aanwezige kennis, durven luisteren en soms eigen­belang onder­geschikt te stellen aan algemeen belang.

En dat is nog een hele uitdaging. Maar bij boven­regionaal beleid moet worden gehandeld naar grotere algemene delers en dat doet wel eens ergens pijn. Maar daar moeten we mee leren leven, in een democratie krijg je nu eenmaal niet altijd gelijk. We komen er gewoon niet onderuit om de pijn­punten aan te pakken en daar loop ik dan ook echt niet voor weg. Wat dat betreft is angst echt een hele slechte raadgever’. Het geeft nog maar eens aan hoe ingewikkeld de maatschappij in elkaar steekt en het gaat er echt niet eenvoudiger op worden. Dan is het op zijn minst prettig te noemen dat onze provincie­poef wordt bezet door een man die zijn hoofd koel weet te houden en donders­goed weet wat er speelt en welke belangen daarbij om de hoek komen kijken.

LEVEN! Magazine Haarlem

Veranderende rol van provincie en gemeente

Het zal vrijwel niemand zijn ontgaan dat er een aantal taken van de provincie richting de gemeenten is verschoven. De decen­tralisatie van Jeugdzorg, Werk en Inkomen en een aantal Zorgtaken gaat niet zonder slag of stoot. De beoogde vermindering van de regeldruk en toename van de burger­participatie hebben nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Toch ziet Arthur de voordelen van de beleids­verandering: ‘Het is spijtig dat met de verschuiving van de kerntaken ook een bezuiniging is doorgevoerd. Dat maakt dat sommige gemeentes met beperktere middelen moeten werken. Het hele uitgangs­punt is juist om betere hulp te realiseren omdat de lijnen korter zijn, de betrokkenheid en de signaleringen dichterbij. Het snel kunnen detecteren van probleem­situaties en daar adequaat naar acteren in combinatie met een beter overzicht van de individuele cases moet en zal gaan leiden tot betere hulp. Ook al weten we dat het op sommige onderdelen nog mis gaat, wil nog niet zeggen dat we meteen weten hoe het beter kan. We zitten eigenlijk pas net in die transitie en zijn met elkaar hard aan het werk om verbeteringen door te voeren. Financiële middelen en de daarmee gepaard gaande personele bezettingen zijn een belangrijk onderdeel, maar niet zaligmakend. We moeten op alle vlakken streven naar verbeteringen en de gemeenten vormen daarbij de ogen en de oren van de signalering. Die betrokkenheid gaat zijn vruchten afwerpen’.

Onze regio binnen de provincie

Ook als het gaat om het positioneren van onze regio binnen de Metropool Regio Amsterdam, binnen de hele provincie Noord-Holland of binnen Nederland is Arthur duidelijk: ‘Haarlem en haar directe omgeving zijn echt bezig met een inhaalslag. Op het gebied van toerisme, maar ook cultureel en gastronomisch en als woon- en winkelstad hebben we het over een prachtig stukje Nederland. Ik zie Haarlem daarbij als de grote broer van de omliggende gemeenten en niet als het kleine zusje van Amsterdam. Het gebied rond Hoofddorp heeft nog relatief veel ruimte en is ook een banen­motor, met Schiphol als belangrijke levens­ader. Het is echt tijd om de eigen kracht te tonen en van daaruit een positionering op te pakken. De plannen moeten hier vandaan komen en de regio verder brengen. Als we dat doen moeten we ons ook realiseren dat de MRA bestaat dankzij de sterke deel­­gemeenten. En niet andersom’. Het mag dan voor niemand meer een verrassing heten dat in het onlangs verschenen onderzoek van Elsevier Weekblad in samen­werking met Bureau Louter Haarlem als beste woonstad van Nederland is bestempeld.

Open uitnodiging

Zoals Arthur al aangaf, voegt hij graag de daad bij het woord. Vandaar ook de open uitnodiging om het prachtige pand aan de Dreef te komen bekijken, vol geschiedenis maar de blik gericht op de toekomst. Arthur zelf is in feite een perfecte afspiegeling van Paviljoen Welgelegen. Statig en traditioneel voor de vaste waarden en de lange termijn in combinatie met prachtige moderne invloeden voor een eigen­tijdse invulling. Een rondgang door het gebouw geeft ook een gevoel van trots, grandeur. Een gevoel dat eigenlijk volledig terecht is, maar nog te weinig wordt uitgedragen. Het wordt de hoogste tijd dat we met gepaste trots over onze regio mogen praten en dat te tonen. Doe je mee?